Dinsdag wandeltocht rondje Zuiderburen Leeuwarden 5 april 2016.

 

Je kunt de wandeltocht van vandaag  wel een echte “zwerftocht” langs de randen van Leeuwarden noemen. Waar we allemaal wel niet hebben gelópen, is bijna niet duidelijk weer te geven. Aan het kaartje aan het eind van de fotoserie is het in ieder geval wel duidelijk te zien, waar we overal hebben rondgezworven vandaag.

Vandaag doen we dunnetjes over, waar we 23 november 2015 vanwege het vreselijk slechte weer, de wandeltocht halverwege hebben gestaakt. Ook vandaag is het niet bepaald mooi weer, maar geen storm met enorme hoosbuien. Wel miezert het de hele ochtend, maar er staat weinig wind en de temperatuur is een stuk aangenamer dan toen.

We lopen vanuit cafetaria “De Dobbe”, onze pauzelokatie van vandaag,  door een klein stukje Zuiderburen richting Goutum. Na een stuk langs het Van Harinxmakanaal, waarbij we langs de “goudkust” van Goutum lopen, gaan we via een hoog houten bruggetje de woonwijk in. Voor ons doemt de mooie Agneskerk op. We lopen langs het fraaie hekwerk rond het kerkhof.

Deze Agneskerk is genoemd naar de heilige Agnes, de patrones van Goutum, die op 13-jarige leeftijd als martelares is gestorven. Oorspronkelijk was het een houten kerkje, dat halverwege de 12e eeuw vervangen werd door een tufstenen kerk. Omstreeks 1250 is de Agneskerk opnieuw verbouwd, waarbij voor het eerst gele en rode bakstenen werden gebruikt. De laatste, zeer uitgebreide restauratie en herininrichting van het interieur is in 2006 afgerond. De vloer in het schip bestaat deels uit glasplaten, die een doorkijk bieden naar de oude grafzerken die eronder liggen. Het orgel dateert uit 1864 en is gebouwd door de Leeuwarder orgelbouwer Van Dam. De kerk heeft 2 luidklokken, vervaardigd in 1505, die nog steeds dienst doen. Dat gebeurt op zaterdagavond om zeven uur om de gemeente aan de komende zondag te herinneren (een oud gebruik dat in ere wordt gehouden). Een kwartier voor aanvang van de dienst worden de klokken opnieuw geluid. Een oud raam is opengebroken en ingevuld met glas in lood, waar het wapen van Goutum is aangebracht: drie drinkkannen van zilv er, waarvan één beladen met een zwaan van zilver met om de hals een gouden krans. In ieder geval een kerk met een heel interessante geschiedenis, waarvan veel elementen in de kerk zijn terug te vinden.

We vervolgen onze tocht door de nieuwbouwwijk Techum. Als eerste valt ons de biogasinstallatie op, Ekozathe geheten. De mest wordt ondergronds door grote pijpleidingen aangevoerd. Het gas, dat vrijkomt, verwarmt de hele wijk! De diversiteit van de nieuwbouwwoningen is groot. Bovendien is de wijk ruim van opzet.

We verlaten de wijk via een fietspad. Werpen een blik op een aantal nieuw gebouwde riante “woonarken” en gaan het wijde veld in. Lopen onder de Waldwei door en komen terecht op een bijzondere plek, ongeveer anderhalve kilometer ten noorden van Wirdum. Midden in de weilanden, omgeven dor bomen en een uitgedroogde gracht, de vervallen, maar nog steeds indrukwekkende Eysinga-begraafplaats. Tot in het laatst van de 18e eeuw stond hier Juwsma State. De gracht die nu om de begraafplaats ligt, is een overblijfsel van de oude slotgracht. Al lijkt het klein, Jousmastate was een flink gebouw met meer dan tien kamers en met zes kelders. In de laatste helft van de 15e eeuw woonde hier Oene Juwsma, grietman van Leeuwarderadeel. In de 17e eeuw werd de state verkocht aan de familie Eysinga. Van 1665 tot 1673 woonde hier de grietman Frans van Eysinga, die ook wel “van Juckema”achter zijn naam plakte.

 

Toen in 1828 het begraven in de kerk om hygiënische redenen definitief verboden werd, kon de familie geen gebruik meer maken van haar grafkelder in de kerk van Wirdum. Toen in datzelfde jaar jonker Frans Julius Johan van Eysinga overleed, moest er snel een andere oplossing worden gevonden. Hij werd op 9 augustus 1828 “zonder eenige staatsie in een daartoe op het allerspoedigste bereid graf gezet, op de ledige grond van het voormalig kasteel”. Deze begrafenis vond al om zes uur ’s ochtends plaats en werd bijgewoond door slechts drie familieleden. Het houten bruggetje voor de toegang werd na de teraardebestelling weer verwijderd. In de loop der tijden zijn er veranderingen geweest, o.a. een ringmuur , een vaste brug met smeedijzeren hek (hek is verdwenen), de brug later vervangen door een dam.  Waren de graven tot 1907 zeer sober, nu werd een grafkelder gebouwd en verschenen er voor het eerst familiewapens op de zerken. De laatste begrafenis heeft plaatsgehad in 1938. Op een bord bij de ingang wordt beschreven, dat hier ooit Jousma State, Eysinga State heeft gestaan. Deze State werd voor 1515 gebouwd.

Altijd interessant als je met een wandeltocht zulke dingen tegenkomt! We vervolgen de route en lopen via een kronkelweggetje terug naar Goutum, waarbij we nog een mooie, gerestaureerde Amerikaanse Windmotor passeren. Nog even en we zijn terug bij de cafetaria, waar we genieten van lekkere soep en een boterham. We passen er maar nèt in, maar ook hier geldt: veel makke schapen in een hok!  Na de lunch volgt het 2e deel van de uitgestippelde wandeltocht.

Het is inmiddels droog geworden. We gaan nu richting Teerns en Hempens, tweelingdorpen helemaal “opgeslokt” door het zich alsmaar verder uitbreidende Leeuwarden. En dat leidt tot verwarring. Dan ben je Hempens uit, kom je weer in Leeuwarden, om even later weer in Hempens te komen!!!! Nou, het zal allemaal wel. Grote, nieuwe scholen zijn hier verrezen. Nu volgen we weer een fietspad, dat min of meer het landelijke gebied in gaat. Onze aandacht wordt getrokken door een verhoging in het landschap. Een groot bord vertelt over de geschiedenis van dit voormalige terpje, De Suderwier en de archeologische vondsten, die bij onderzoek in 1992 en 2001 tevoorschijn kwamen. Zoals inheems aardewerk uit de Romeinse tijd (0-300 na Chr.) Van zulke potten staan hier nu grote replica’s. Maar er gebeurde meer: er kwam een amfitheater aan het water, een zwaluwwand, een vleermuizenkelder en een eigen fruittuin voor de bewoners van Hempens.

Hierna  gaan we nog even een kijkje nemen bij het aquaduct in de Waldwei, waar op dat moment een kruiser over de autoweg “vaart”. Blijft nog steeds bijzonder om te zien. Nu lopen we al slingerend terug en bereiken het fietspad langs de invalsweg naar de stad. Een hooggelegen, voormalig brugwachtershuisje, lijkt op een gewone reclamezuil. Er blijkt meer achter te schuilen. Er is een heuse vogelkijkhut van gemaakt!!! Via een klein bosperceeltje arriveren we aan de achterkant van het winkelcomplex, waar we in de cafetaria neerploffen (sommigen, waaronder ik) en nog even iets drinken voor we weer naar huis gaan. Heel verrassend zo’n wandeltocht in en om Leeuwarden met dank aan Jan Paul en Gonny, die deze “zwerftocht” hebben voorbereid!

 

 

 

 

  1. Lies Riemersma

    Bijzonder mooi verslag, zoals de bijzonderheden vermeld over de Goutummerkerk.
    Ik heb nog even de bijzonderheden opgezocht wat betreft het brugwachtershuis van de Drachsterbrug.
    Deze zou geplaatst worden waar nu de nieuwe afgelopen maandag is geplaatst maar bleek achteraf in een te slechte conditie te zijn.
    De nieuwe wordt een drie B box genoemd, staat voor Birdwatch, Billboard en Brainbox je mag het zelfs als kleine vergaderruimte gebruiken.
    Leuk he?

    Groet, Lies

  2. Rients

    Elly noch efkes oer de energyfersjenning yn Goutum.Myn tennismaatje hat mei aldleden fan de ABOP nei Bosmastate west en in rûn.ieding hân en der waard harren ferteld dat de dong dêr omsetten waard yn gas en ûo. nei it krematoarium pompt waard.Dit liket my ek de meast logyske ferklearring,want wat soe it dêr oars frjemd rûke….
    Groet, ek oan Iebele,
    Rients

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

code