Loopclubje Wiebe rondje Parregea 19 oktober 2016.

 

Foto:

Op de foto klikken om alle foto’s te bekijken.

 

Loopclubje Wiebe rondje Parregea 19 oktober 2016.

Na de stevige regenbuien van de afgelopen dag en nacht, lijkt het vanmiddag droog te blijven, hoewel we op weg naar Harich nog een paar spatjes op de autoruit krijgen. Bij de boerderij aangekomen is het droog en zonnig. Wel staat er een stevige, frisse wind, maar dat is voor ons Friezen eigenlijk wel de normaalste zaak van de wereld.

Hoewel Wiebe eigenlijk nog niets prijs wil geven van het doel van vanmiddag, doet hij één concessie en zegt dat we naar Parregea rijden en vandaar naar Blauhús gaan lopen. Verder laat hij niets los. Wèl troont hij ons nog even mee naar het weiland, waar een schaap loopt met 2 lammetjes. En dàt in oktober, terwijl de schapen nog niet door een ram zijn gedekt…….Kan maar één verklaring voor zijn: een ram, die in de eerste week van januari is geboren, heeft kennelijk eens willen proberen of hij het al kon! Dit schaap was duidelijk niet afkerig van zijn avances, met als gevolg de wel héél vroege geboorte van deze 2 lammetjes, die flink aan de maat zijn. Zo is er altijd wel iets te zien en te beleven op de boerderij van Wiebe en Tite.

Het wordt ineens druk in het stille Parregea als wij er arriveren. De fietsen van Tite en Tedde worden van de auto gehaald, waarna zij een route gaan fietsen, die uiteindelijk in Blauhús uitkomt. Al snel zijn we het dorp uit. We verlaten na een korte tijd de weg en gaan het fietspad op, dat dwars door de weilanden loopt. Gelukkig liggen er bruggetjes over de vele vaarten en sloten, waarvan de walkanten al weer schoongemaakt zijn. We genieten van de weidse vergezichten en de prachtige wolkenluchten. “Wher is it lân sa wiid, de kym sa fier, de himel sa heech as yn it Gea om de Aldegeaster Brekken”. (“Waar is het land zo weids, de horizon zo ver, de hemel zo hoog als in het gebied om de Oudegaaster Brekken”).

Vandaag laten we Greonterp links liggen en vervolgen de Blauhústerleane om even daarna Blauhús in te lopen. Al snel wordt duidelijk, dat Wiebe een afspraak heeft gemaakt in het “Teatskehûs”, een verzorgingshuis met zorgappartementen en aanleunappartementen. Eerst stond hier het Theresiagesticht, gebouwd in 1904 met geld uit de nalatenschap van pastoor Evers en Teatske en Jantsje Lolkema. Eind jaren ’60 is het afgebroken en in 1971 is het Teatskehûs geopend. Ook dat staat er niet meer. In 2008 werd een start gemaakt met de bouw van een nieuw Teatskehûs, een ontwerp van Alberts en Van Huut architecten (die ook het gebouw van de Gasunie in Groningen hebben ontworpen). Terwijl we naar binnen gaan, komen Tedde en Tite aangefietst.

Mooi op tijd om te kunnen luisteren naar Sicco Rypma, een nazaat van de bekende schilder Gerben Rypma, die hier jaren heeft gewoond. Hij was boerenzoon, maar hield niet van het boerenwerk. Hij was met heel andere dingen bezig, creatief als hij was. Naast schilder was hij ook dichter. Hij werd geboren in 1878 op een boerderij aan de Reidmar. Heeft 10 jaar in een klein huisje gewoond aan de Oudegaaster Brekken. Toen hij in 1939 erg ziek werd, kwam hij in het toenmalige Theresiagesticht, waar familie hem had ingekocht in de stellige overtuiging, dat hij niet lang meer zou leven. Maar, wonderwel, hij knapte op en heeft er gewoond totdat hij in 1963 overleed. Hij is begraven op het kerkhof bij de R.K. Sint Vituskerk in Blauhús.

Honderden schilderijen heeft hij in die jaren gemaakt en verkocht. Je vindt ze overal op de wereld terug: emigranten namen bij vertrek “een stukje Fryslân” mee. Ook in de etalage van kapper Yme v.d. Meer hingen z’n schilderijen te koop. Vandaar dat veel dorpsbewoners nog een schilderij van hem hebben. Deze zijn tentoongesteld in het atrium van hetTeatskehûs. (Deze tentoonstelling is nog te bekijken tot en met december 2016, alle dagen van 10.00 uur tot 16.00 uur )

Verder is de ruimte ingericht met een deel van zijn privé huisraad en schilderbenodigdheden. Het idee achter deze tentoonstelling, door Candida van Delft (aktiviteitenbegeleidster) ingericht, was dan ook: persoonlijke verhalen met dierbare herinneringen. Heel waardevol, niet alleen voor inwoners van Blauhús, maar vooral voor Elske Hobma-Rypma en Johannes Rypma, beide woonachtig in het Teatskehûs. Deze familieleden hebben de schilder goed gekend.

We nemen rustig de tijd om alles te bekijken en zijn onder de indruk van wat deze autodidact heeft nagelaten. Veel landschappen heeft hij geschilderd en werd vooral beroemd door de wijze waarop hij koeien schilderde. Deze streek was Gerben zijn wereld. Hier is hij geboren, opgegroeid, groot geworden, oud en wijs geworden en begraven.  Inmiddels is er al enige jaren een Stichting de “Gerben Rypma Stifting” en een uitgeverij “DeRyp”. Er worden lezingen gehouden , tentoonstellingen ingericht, er wordt een jaarlijks terugkerende Kulturele Kuier georganiseerd (dit jaar op 29 oktober), enz. enz.

Hoewel we nog wel wat langer willen blijven kijken, worden we naar een  andere ruimte gedirigeerd, waar ons koffie met cake wordt aangeboden voor we weer terug gaan lopen naar Parregea. We praten uiteraard nog even na met Candida en Sicco en nadat Wiebe en Tite hen beide heel hartelijk hebben bedankt voor de hartelijke ontvangst, nemen we afscheid.

De wind is inmiddels gaan liggen, de zon schijnt in onze gezichten en het landschap ziet er in tegenovergestelde richting lopend tóch weer anders uit. Ook nu is het genieten van het mooie landschap, dat ook Gerben Rypma zó heeft geboeid, dat hij er talloze schilderijen van heeft gemaakt en gedichten aan heeft gewijd. Vol van gedachten aan deze prachtige middag gaan we weer naar huis.

    1. Elly Koopman Bericht auteur

      Fijn, dat je het goed vindt Wiebe. Vond het wel een beetje lastig, maar gelukkig zijn de reacties positief.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

code