Nationale Herdenking Vervolging Sinti en Roma in Kamp Westerbork 19 mei 2019.

 

Op de foto klikken om het hele album te bekijken.

 

Nationale Herdenking Vervolging Sinti en Roma in Kamp Westerbork 19 mei 2019.

 

Het is vandaag op de kop af 75 jaar geleden, dat het zogenoemde “Zigeunertransport” van Sinti en Roma plaatsvond vanuit Kamp Westerbork. In totaal gingen 245 mannen, vrouwen en kinderen op transport naar het vernietigingskamp Auschwitz. Slechts 31 van hen overleefden de hel van het concentratiekamp.

Het is voor het eerst in al die lange jaren, dat er een grote, nationale herdenking plaatsvindt. Altijd ging bij herdenkingen de aandacht uit naar de grote aantallen Joden, die van hier werden gedeporteerd en omgekomen zijn. Veel te lang is er gezwegen over het lot van de Sinti en Roma, waarvan er toch 500.000 zijn omgekomen in de vernietigingskampen. Gelukkig is aan dit stilzwijgen sinds enkele jaren, mede door toedoen van overlevenden en hun kinderen en kleinkinderen langzamerhand een einde gekomen. Reden is o.a. ook altijd geweest om de doden hun rust te gunnen en niet over de verschrikkingen te praten.

De groep Sinti en Roma hebben een groot aandeel gehad in de totstandkoming en organisatie van deze herdenking in samenwerking met Herinneringscentrum Westerbork. En ik voel een niet te plaatsen, ondefinieerbare drang om deze herdenking bij te wonen. Jammer genoeg is het voor mijn man geen haalbare kaart vandaag, dus ga ik alleen. Het is prachtig weer, warm, zelfs wat broeierig. Hetzelfde weer zo wordt ons verteld als 75 jaar geleden op 19 mei 1944.

Aangekomen bij het Herinneringscentrum staan de pendelbussen klaar om iedereen naar de plaats van herdenken te brengen. Het is duidelijk, dat het hier een herdenking van de Sinti en Roma betreft. Grote aantallen zijn met bussen uit alle delen van Nederland naar Westerbork gekomen. De leeftijden variëren van oud tot jong. Veel kinderen ook. Het is één grote familie, waarvan velen elkaar kennen. Maar ook als dat niet het geval is, voel je de enorme saamhorigheid.  Hoewel ik dus een echte buitenstaander ben, voelt dat vreemd genoeg helemaal niet zo. Krijg eigenlijk steeds meer het gevoel, dat ik onderdeel word van deze familie. Je kunt wel zeggen, dat ik helemaal in die saamhorigheid word betrokken. Heel bijzonder!

We krijgen als eerste voor de stoet zich in beweging zet, een prachtige witte roos. Voorop lopen de families, gevolgd door de burgemeester van Midden-Drenthe Mieke Damsma, de staatssecretaris van VWS Paul Blokhuis. vertegenwordigers van organisaties, enz. Terwijl we in een lange stoet naar de voormalige appèlplaats lopen met daarop de 102.000 rode stenen, klinken uit luidsprekers de namen en leeftijden van de weggevoerde Sinti en Roma, die de oorlog niet hebben overleefd. Voorgelezen door Basisschoolleerlingen van IKC De Wenteling uit Balinge: Bo-Ann Hazeleger, Noa Meijer, Marlotte de Boer en Isa Dolfgang en omlijst door muziek van gitarist Paulus Schäfer. Onvoorstelbaar om de leeftijden van de slachtoffers te horen: baby’s, kinderen, vaders, moeders en grootouders. Dichterbij komend horen we steeds duidelijker muziek, gespeeld door het Koninklijk Zigeunerorkest Roma Mirando samen met orkest De Piotto’s en gitarist Paulus Schäfer. Wat zijn ze muzikaal. Ze laten op hun veelal zelf gebouwde, prachtige  instrumenten de veelzijdigheid van hun muziek klinken. Meeslepend, weemoedig, met uithalen, die aan huilen doen denken. Dan weer tokkelen alsof je de tranen hoort druppelen. Het raakt me tot diep in m’n ziel. De jonge jongen, die samen met z’n vader optreedt. Kippenvel!

En tussendoor de hartverscheurende verhalen, waarbij het werkelijk dood en doodstil is. Alleen het gezang van vogels en het ruisen van de wind door de bomen. Ik hoorde, dat een overlevende hier één keer terug is geweest, maar dit nóóit meer zal doen. Voor haar was er helemaal geen stilte, geen vogelgezang, geen vredige omgeving. Wat zij hoorde was het geblaf van honden, geschreeuw, stampende laarzen, huilende kinderen.

Erg onder de indruk ben ik van de toespraak van de staatssecretaris Paul Blokhuis. Recht uit z’n hart spreekt hij de nabestaanden toe en spreekt niet vanuit z’n functie, maar als een diep bewogen mens.

Na de toespraken gaat iedereen staan en is het 2 minuten stil, indrukwekkend stil. Dan worden de bloemstukken en de rozen op de rode stenen gelegd. Met deze bloemlegging is er een einde gekomen aan deze ontroerende herdenkingsplechtigheid. Terwijl het orkest speelt, lopen we allemaal terug naar de pendelbussen. Iedereen met zijn of haar eigen gedachten, gevoelens en emoties. Eindelijk is er dan nu toch een stuk erkenning gekomen en wat ook heel belangrijk is: begrip en kennis over de geschiedenis van de Sinti en Roma.

Teruggekomen bij het Herinneringscentrum is er tijd om iets te gaan drinken. Ook buiten is een terras gecreëerd, zodat alles snel en soepel verloopt. Dan volgt de opening van de speciale expositie met als titel: “Opgejaagd” door Museumdirecteur Dirk Mulder. Wat heb ik daar nog interessante, mooie gesprekken gehad en ben ik nog veel te weten gekomen over het leven van de Sinti en Roma. En nóg is hun lijden niet voorbij. In de voormalige Oostbloklanden is de toestand voor hen nog steeds dramatisch. Statenloos, kinderen kunnen niet naar school, geen werk, amoede troef, volop discriminatie. En dan te bedenken, dat een aantal van deze landen inmiddels lid is van de Europese Unie!!! Maar ook in de West-Europese landen en Amerika gebeuren dingen, die je gewoon bijna niet kunt geloven. Derde generatie jongeren, afgestudeerd, goede banen of functies durven niet te laten merken, dat ze van afkomst Sinti of Roma zijn. Ook al doen ze hun werk prima, dan wordt er wel iets verzonnen om van ze af te komen. Altijd op hun qui-vive, opletten wat je zegt, altijd de angst dat het zó maar weer fout kan gaan. Vreselijk!

Met een hoofd vol indrukken, gedachten en emoties rijd ik terug naar Balk. Ben zó blij, dat ik dit mee heb mogen maken. Heb in m’n leven al veel herdenkingen bijgewoond, maar deze zal me nog heel lang bijblijven!!!

Filmpjes van deze plechtigheid zijn te zien door op de knop “Film” te klikken in het hoofdmenu.

    1. Elly Koopman Bericht auteur

      Vriendelijk bedankt voor je aardige en zeer positieve reactie! Heb je inmiddels een mailtje gestuurd. Groet Elly Koopman

    1. Elly Koopman Bericht auteur

      Dankjewel Beike voor je aardige reactie! Ik vond het ook een dag, die ik niet snel zal vergeten! Heel leuk om nu contact met je te hebben!

    1. Elly Koopman Bericht auteur

      Dankjewel voor je aardige reactie. Altijd weer leuk om een reactie te krijgen op een verslag. Het was een indrukwekkende dag vond ik, waar ik nog steeds aan terugdenk.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

code